Derde shirt is jongste lid Ajax' shirtfamilie
In dit artikel:
Ajax kent het derde shirt pas sinds het seizoen 2004/2005, maar het idee van alternatieve tenues gaat veel verder terug. Oorspronkelijk volstond alleen het traditionele wit-rood-wit; later kwam een reserveshirt om kleurconflicten met tegenstanders te voorkomen. In de jaren tachtig en negentig werden die alternatieven serieuzer; Umbro leverde vanaf 1989 elk seizoen een speciaal reserveshirt en Adidas werd in 2000 de nieuwe kledingsponsor.
Onder Adidas kreeg Ajax in 2004/05 voor het eerst structureel drie verschillende shirts. Naast het klassieke thuistenue bestond dat jaar het geelgestreepte uitshirt en een zwart-rood derde shirt, dat slechts twee officiële keren in actie kwam — beide keren met teleurstellende uitslagen (bekervoetbal tegen Willem II en in de UEFA Cup tegen Auxerre). Mogelijk door die sportieve reeks bleef het daarna lang relatief rustig rond derde tenues. Pas in 2020/21 introduceerde Adidas weer een opvallend derde shirt: een stijlvol zwart exemplaar met gouden accenten dat vooral in Europese wedstrijden werd gedragen.
Het omslagpunt kwam een seizoen later. In 2021/22 brak het zogeheten Bob Marley- of ‘Three little birds’-shirt echt door: een zwart-rood tenue met rood-geel-groene reggae-details en kleine vogeltjes op de rug, een verwijzing naar het alternatieve clublied. Dat ontwerp werd een enorm commercieel succes en is het best verkochte alternatieve Ajax-shirt in de geschiedenis van de club. Daarna bleef Ajax elk seizoen met nieuwe derde shirts komen: in 2022/23 bijvoorbeeld een Europees geïnspireerd shirt in samenwerking met het Amsterdamse modemerk Daily Paper; in 2023/24 en 2024/25 varieerden de ontwerpen sterk en vervaagde soms het onderscheid tussen tweede en derde tenue. Onder trainer Francesco Farioli diende het derde shirt vooral als Europees tenue, met incidenteel gebruik in de competitie (bijvoorbeeld het crèmekleurige shirt tegen NAC).
Vandaag de dag zijn uit- en derde tenues vaste onderdelen van de merchandising en worden ze door supporters verzameld. De collecties spelen zowel praktische rollen (kleurverschil bij uitwedstrijden) als commerciële: creatieve, gelimiteerde ontwerpen vinden gretig aftrek. Ook voor seizoen 2026/2027 is weer een nieuwe derde collectie uitgebracht, die - net als eerdere alternatieven - meteen onderdeel is van de clubcultuur en fanshops.