Tijden zijn veranderd bij Ajax: 'Kunnen waarborgen dat er altijd plek is voor jeugdspelers bij Ajax 1'
In dit artikel:
Ajax houdt creativiteit en individuele techniek centraal in de jeugdopleiding, terwijl tegelijkertijd wordt gewogen hoe die individuele vaardigheden in teamverband functioneel ingezet worden. Dat vertellen Stef Wijlaars (klankbord voor jeugdtrainers en hoofd boven- en middenbouw) en Joost van Dam (hoofd onderbouw) in een interview met Voetbal International. Zij benadrukken dat Ajax de afgelopen jaren bewust heeft ingezet op één-tegen-één-vaardigheden en dribbelen, maar dat de voorbereiding op wedstrijdsituaties steeds belangrijker is geworden.
In de onderbouw ligt de nadruk op motorische ontwikkeling: spelers leren de technische basis om tegenstanders te passeren. In de midden- en bovenbouw verschuift de focus naar beslissingsvaardigheid en spelsituaties — wanneer dribbel je, wanneer geef je een pass, en hoe stem je een diepteloop af op een ploeggenoot met inzicht. Om die overgang te verbeteren heeft Ajax de afgelopen twee seizoenen trainingen aangepast: oefeningen laten meer realistische afstanden zien in plaats van uitsluitend kleine ruimtes.
Ajax wil ook het straatvoetbalkarakter behouden binnen georganiseerde trainingen. Van Dam licht toe dat spelers zoveel mogelijk bewegingsvariatie moeten ontwikkelen en door het creëren van obstakels — soms letterlijk spelen op straat — op eigen ervaring leren. Dat sluit aan bij het idee van “experience first, label later”: eerst laten ondervinden, daarna analyseren. De club zoekt oefenvormen die spelers vanzelf uitnodigen tot gewenst gedrag, bijvoorbeeld ruimtes aanvallen met een dribbel zonder expliciete instructie van de trainer.
Spelers krijgen binnen Ajax veel verantwoordelijkheid voor hun eigen ontwikkeling. Trainers stellen kaders en stellen vragen, maar het initiatief ligt bij de speler: bij welke trainer train ik, waarop richt ik me, wanneer en hoe oefen ik? In trainingen worden jongeren aangemoedigd samen te overleggen over positionering en taken, om zo persoonlijkheden en leiderschap te vormen. Ook worden spelers bewust uitgedaagd — soms zelfs “in de shit” gezet — om hun reacties en leervermogen te toetsen en daarop te reflecteren.
De Twin Games en kleinere wedstrijdformaten krijgen positieve waardering: zij leiden tot meer balcontacten, sneller handelen en flexibiliteit in posities. Daardoor maken spelers kennis met uiteenlopende omstandigheden en vaardigheden, wat bijdraagt aan meer complete voetballers. Wijlaars noemt als voorbeeld dat hedendaagse backs en vleugelspelers vaak veelzijdiger moeten zijn dan vroeger: niet alleen breder spelen of vroeg voorzetten geven, maar ook meeverdedigen en tussen de linies kunnen opereren.
Belangrijk voor de doorstroom naar Ajax 1 is dat de club structureel kansen wil bieden aan jeugdspelers. Wijlaars zegt dat de opleiding nu verankerd is binnen de directie (met directeur voetbal Marijn Beuker) zodat er altijd plaatsen voor jeugdspelers in de eerste selectie blijven, ongeacht de trainer. Als voorbeeld van huidige doorstroom noemt hij spelers als Rayane Bounida en Sean Steur. Na het scherpe aankoopbeleid in de zomer van 2023 onder Sven Mislintat is dit volgens hem een belangrijke borging van de opleidingsbelangen.