Witschge koestert de mooie herinneringen aan Johan Cruijff
In dit artikel:
Richard Witschge blijft Johan Cruijff dankbaar: voor zijn debuut in Ajax 1, de levenslessen en de persoonlijke band die ze opbouwden, zowel in Amsterdam als later in Barcelona. Als jeugdspeler herinnerde Witschge hoe Cruijff regelmatig langs de lijn of in de kleedkamer kwam om knelpunten aan te wijzen — vaak met de opdracht het tempo te verhogen of de bal vóór de tegenstander te spelen. Cruijff hield jonge talenten scherp met directe kritiek, maar beschermde ze ook: hij regelde dat Witschge en Bryan Roy in de A1 konden blijven spelen voordat hun contracten werden afgehandeld, zodat ze sportief konden doorgroeien.
Witschge schetst Cruijff als een pedagoog die trainingen vooral gebruikte om positiespel en rondo’s te oefenen — vaak deed Cruijff zelf mee — maar die tegelijk harde maatregelen nam om concentratie af te dwingen. Hij kon spelers ‘op de grond zetten’ door constant te klagen of bewust lastige ballen te geven, om ze daardoor beter te laten presteren. Dat harde maar doelgerichte optreden zorgde volgens Witschge voor snelle ontwikkeling van jonge spelers.
Zijn debuut in Ajax 1 kwam in oktober 1986 tegen AZ; Cruijff riep hem korte en duidelijke aanwijzingen toe en gaf hem vooral vertrouwen. In de periodes van voorbereiding waren de trainingsschema’s zwaar (ochtendloopjes, twee trainingen per dag, avondwedstrijden), daarna verschoof het werk naar technische en tactische oefeningen onder Cruijffs leiding.
Toen Cruijff Witschge in 1991 naar FC Barcelona haalde, bleef de trainer hetzelfde in aanpak: een kleine, razendsnelle coach die uitstekend meedeed aan positiespel. In Barcelona had Witschge het lastig door de toen geldende limiet op buitenlandse spelers en de aanwezigheid van Michael Laudrup, maar Cruijff bleef hem steunen, sprak veel met hem en probeerde hem mentaal voor te bereiden op wedstrijden — soms met kleine psychologische trucjes om vertrouwen te geven.
Witschge plaatst Cruijff naast andere toptrainers die hij kende, zoals Louis van Gaal, en benadrukt dat beiden oog hebben voor details, maar wel op heel verschillende manieren. Cruijff viel op door vooruitstrevende eisen: passes vóór de man spelen, al weten waar je de bal naartoe wilt spelen vóór je hem ontvangt, constant in beweging blijven en versnellen. Die details hebben later brede navolging gekregen.
Naast de trainer en tacticus beschrijft Witschge Cruijff als een simpele, warme familieman en kameraad: iemand die hielp met verhuizen, mee-ontbeet, op het strand of in restaurants met spelers zat en ook zorgde voor zaken als premies en boetes. Die praktische betrokkenheid versterkte de band binnen de groep en hield spelers scherp.
Tien jaar na Cruijffs overlijden ervaart Witschge nog vaak emoties bij herinneringen en beelden: kippenvel, een brok in de keel en het gevoel dat Cruijff elk moment weer de hoek om kan komen lopen. Voor hem blijft Cruijff niet alleen de man die zijn carrière lanceerde, maar ook een bepalende figuur voor Ajax en het Nederlandse voetbal, wiens werkwijze en levenshouding tot op de dag van vandaag doorwerken.